Wat moet u vooraf verzamelen en beslissen als u een levenstestament wilt laten opstellen?

Kort antwoord: voordat u naar de notaris gaat, bepaalt u vooraf drie dingen: wie uw financiële en persoonlijke zaken mag behartigen als u dat zelf niet meer kunt, hoeveel ruimte of juist welke grenzen u die persoon meegeeft, en wat uw medische wensen zijn. Daarnaast is het handig om uw persoonsgegevens, een overzicht van uw vermogen en de contactgegevens van uw beoogde vertegenwoordiger(s) bij de hand te hebben. Hieronder leest u waarom dit belangrijk is en hoe u zich het beste kunt voorbereiden.

Waarom een levenstestament vooraf regelen belangrijk is

Een levenstestament legt vast wie namens u mag handelen als u door ziekte, een ongeval of ouderdom tijdelijk of blijvend niet meer zelf kunt beslissen. Zonder dit document moet uw partner of kind vaak eerst naar de rechter voor bewind, mentorschap of curatele, een traject dat tijd kost en niet altijd de uitkomst geeft die u zelf zou hebben gewild. Door dit tijdig te regelen houdt u zelf de regie, ook op het moment dat u die regie even niet meer kunt voeren.

Bepaal wie uw belangen mag behartigen

Denk vooraf goed na over wie u aanwijst als vertegenwoordiger, ook wel gevolmachtigde genoemd. Dit hoeft niet per se uw partner of oudste kind te zijn: het gaat om iemand die u volledig vertrouwt en die in staat is om zowel zakelijk als emotioneel de verantwoordelijkheid te dragen. U kunt kiezen voor één persoon die alles regelt, of de taken verdelen: bijvoorbeeld één vertegenwoordiger voor uw financiën en een ander voor medische en persoonlijke zaken. Houd er rekening mee dat banken en zorgverleners doorgaans liever met één vast aanspreekpunt werken.

Bedenk ook wat er gebeurt als uw eerste keuze de taak op enig moment niet meer kan uitvoeren. Wijs daarom altijd een reservepersoon aan, zodat er geen gat ontstaat in de vertegenwoordiging.

Breng uw financiële situatie in kaart

Voor het financiële deel van uw levenstestament is het prettig als u vooraf een globaal beeld heeft van uw vermogen: bankrekeningen, beleggingen, een eigen woning, en eventueel een onderneming. U hoeft geen exacte bedragen paraat te hebben, maar wel te weten welke zaken geregeld moeten worden. Denk aan vragen als: mag mijn gevolmachtigde mijn woning verkopen als dat nodig is? Mag hij of zij schenkingen doen aan kinderen of kleinkinderen? Wilt u een grens stellen aan bedragen waarover zelfstandig beslist mag worden, of juist niet?

Denk na over uw medische en persoonlijke wensen

Naast financiële zaken kunt u in een levenstestament ook vastleggen wie namens u medische beslissingen mag nemen en welke behandelingen u wel of niet wilt ondergaan, bijvoorbeeld rond reanimatie. Bespreek deze wensen bij voorkeur ook met uw huisarts, zodat die op de hoogte is. Ook persoonlijke zaken kunnen worden opgenomen, zoals wie er voor een huisdier zorgt of hoe u wilt dat er met uw sociale contacten wordt omgegaan als u zelf niet meer in staat bent dit te regelen.

Verzamel de praktische gegevens

Voor het gesprek met de notaris is het prettig als u de volgende zaken bij de hand heeft:

• Uw eigen persoonsgegevens en die van uw partner, indien van toepassing
• Naam, adres en contactgegevens van de vertegenwoordiger(s) die u wilt aanwijzen, inclusief een eventuele reservepersoon
• Een globaal overzicht van uw vermogen en eventuele onderneming
• Een idee van uw medische wensen, eventueel afgestemd met uw huisarts
• Eerdere notariële documenten, zoals een testament of huwelijkse voorwaarden, zodat de notaris deze kan meenemen

Een bestaand testament blijft overigens gewoon geldig naast uw levenstestament: het testament regelt wat er na uw overlijden gebeurt, het levenstestament regelt zaken tijdens uw leven. De twee documenten vullen elkaar aan.

De notaris toetst uw wilsbekwaamheid

Tijdens het gesprek gaat de notaris na of u de inhoud en de gevolgen van het levenstestament volledig overziet. Dit heet wilsbekwaamheid. Bij twijfel kan de notaris hiervoor een gespecialiseerde arts inschakelen. Juist omdat dit moment van belang is, is het verstandig om niet te lang te wachten met het regelen van uw levenstestament: het kan alleen worden opgesteld zolang u zelf nog wilsbekwaam bent.

Na ondertekening kan de notaris uw levenstestament, met uw toestemming, laten registreren in het Centraal Levenstestamentenregister. Daarin staat alleen dát u een levenstestament heeft en bij welke notaris, niet de inhoud. Zo kunnen bijvoorbeeld artsen of banken snel nagaan dat er een levenstestament bestaat, zonder dat de inhoud openbaar wordt.

Goed voorbereid naar het gesprek